เป็นรายงานวิจัยส่วนหนึ่งในชุดโครงการวิจัย “พัฒนาการสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย” การประถมศึกษามีส่วนเกี่ยวข้องอย่างไรสำคัญต่อปัญหาสิทธิทางสังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม
ประวัติศาสตร์นิพนธ์ไทยที่ศึกษาการเปลี่ยนแปลงการปกครองในวันที่ 24 มิถุนายม 2475 ซึ่งเริ่มผลิตขึ้นในทศวรรษ 2510 นั้น ถูกครอบงำด้วยแนวคิด “ชิงสุกก่อนห่าม” แนวความคิด “ปฏิปักษ์ปฏิวัติ” ดังกล่าวยังคงดำรงฐานะครอบงำความรู้สึกนึกคิดทางการเมืองกระแสหลักของสังคมมาจนปัจจุบัน "การปฏิวัติสยาม พ.ศ.
หนังสือเล่มนี้มีความพิเศษประการแรกคือ ผู้เขียนได้เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมของประเทศไทยในอดีตตั้งแต่สมัยสุโขทัยตลอดมาจนถึงสมัยตอนต้นรัชกาลที่ 5 โดยอาศัยหลักฐานทางประวัติศาสตร์เท่าที่จะหาได้ในขณะนั้นในทัศนะที่แตกต่างไปจากนักประวัติศาสตร์ร่วมสมัยเดียวกันคนอื่นๆ ซึ่งข้อเสนอแนะของผู้เขียนดูออกจะเป็นการท้าทายความนึกคิดของนักวิชาการไทยในสมัยปัจจุบันเป็นอย่างยิ่ง ประการที่สอง การที่ผู้เขียนหนังสือเล่มนี้เป็นผู้ที่มีความรู้และมีประสบการณ์มามาก และได้ใช้ระยะเวลาช่วงหนึ่งในชีวิตเข้ามาศึกษาค้นคว้าเรื่องราวต่าง ๆ ในประเทศไทย ตลอดระยะเวลาดังกล่าว ผู้เขียนได้พยายามค้นคว้าหาห
สารบัญ : วิเคราะห์หลักฐานจากเรือสินค้าโบราณ 3 ลำ : เพ็ญศักดิ์ จักษุจินดา โฮวิทซ์ | การขุดสำรวจเรือสำเภาสัตหีบ พ.ศ.2520 : นคร อรัณยะนาค | ปัญหาการกำหนดอายุและสัญชาติเรือสำเภาที่อ่าวสัตหีบ : เพ็ญศักดิ์ จักษุจินดา โอวิทซ์ - ประเสริฐ ณ นคร - สืบแสง พรหมบุญ - ชาญวิทย์ เกษตรศิริ | เส้นทางเดินเรือของไทยสมัยสุโขทัยและสมัยอยุธยาตอนต้น : ชาญวิทย์ เกษตรศิริ - ศรีศักดิ์ วัลลิโภดม - เพ็ญศักดิ์ จักษุจินดา โฮวิทซ์ | ปัญหาการเร่ิมต้นและการสิ้นสุดของการค้าสังคโลก : ศรีศักดิ์ วัลลิโภดม - สืบแสง พรหมบุญ | ปัญหาและอนาคตของโบราณคดีใต้น้ำในประเทศไทย : ม.จ.สุภัทรดิศ ดิศกุล - ประเสริฐ ณ นคร - เพ็ญศักดิ์ จักษุจินดา
